Om een en ander wat in een juister perspectief te plaatsen, om al te simplistische benaderingen aan te vullen: een korte eenvoudige toelichting van een toch eerder complex verhaal (ook om Brussel in een juist daglicht te plaatsen). De auditeur van de Arbeidsrechtbank van Brussel wil de Raadsleden van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn persoonlijk dagvaarden voor de correctionele rechtbank om drie redenen:

  • Wegens samenspanning van ambtenaren met het oogmerk de wet te overtreden (coalition de fonctionnaires en vue de prendre des mesures contraires aux lois)
  • Wegens het niet verlenen van bijstand aan personen in nood (non assistance à personnes en danger)
  • Wegens onmenselijke behandeling (traitement dégradant).

Waarover gaat het: er is de laatste jaren voortdurend een gebrek aan opvangmogelijkheden voor asielzoekers, deze opvang is vandaag uitsluitend de taak van Fedasil dat hiervoor in 2007 werd opgericht. De wet van 2 april 1965 voorzag dat de lokale OCMW’s bevoegd waren voor behandeling en opvangvan asielaanvragers, ondanks de wet van 2007 die de oprichting van Fedasil regelt en ondanks dat die bevoegdheid is overgegaan naar Fedasil heeft men nagelaten die oude regel te schrappen.

Waar er voorheen een spreidingsplan bestond zodat de asielzoekers die niet in opvangcentra konden ondergebracht worden werden toegewezen aan OCMW’s verspreid over het ganse land, werd dit spreidingplan op een gegeven moment opgeheven of niet meer toegepast. Het gevolg hiervan was dat de “vergeten” 1965 regel die het OCMW van de gemeente van inschrijvingbevoegd maakte terug van toepassing was. De asielzoekers die bij Fedasil geen plaats vonden omdat Fedasil zijn taak niet aankon werden op straat gezet en werden administratief ingeschreven op hetadres van de Dienst Vreemdelingenzaken Antwerpse steenweg 59b (Noordwijk) te 1000 Brussel en vielen dus volgens de oude regel ten lastte van ons OCMW.

In 2009 waren er dat meer dan 7000, wetende dat het OCMW van Brussel jaarlijks iets meer dan 6000 mensen steunt dreigde dat meer dan een verdubbeling te worden van de werk- en budgettaire last. Men schatte dat dit aan de Stad (die het OCMW budget moet bijpassen ingeval van tekort) tussen de 2 en 7.000.000 € dreigde te kosten. De Stad Brussel bevond zich voor een onhoudbare situatie, andere steden waar de asielzoekers werkelijk verbleven maakten misbruik van deze anomalie in de wet om “hun” asielzoekers naar ons te sturen (bvb Antwerpen, Schaarbeek en Namen om er enkele te noemen).

Het OCMW, wij, heeft in april 2009 beslist om deze toevloed af te houden en er werden tegelijkertijd ook vele stappen ondernomen om deze onhoudbare situatie bij de bevoegde federale overheid aan te kaarten, deurwaardersvaststellingen bij de Dienst Vreemdelingenzaken, akties naar de Eerste Minister en naar de andere bevoegde ministers.

Het is pas eind 2010 dat aan die situatie een eind kwam door de wijziging van de wet van 1965. De beslissing om de onterecht door Fedasil doorgeschoven last op zich te nemen is een politieke beslissing van een democratisch politiek orgaan namelijk de Raad van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn van Brussel. Alle partijen meerderheid en oppositie van de stad Brussel zijn solidair in deze zaak en onderschrijven het standpunt en de beslissing van de OCMW-raad.

Eén vraag: waarom vervolgt de Arbeids-auditeur de OCMW raadsleden en niet Fedasil dat in de eerste plaats duidelijk tekort schoot (en schiet)?

Marcel Rijdams
OCMW-raadslid Brussel-stad

Correctie van enige misverstanden die in de berichtgeving opduiken:

  • Dringende medische bijstand: elke persoon in nood, ongeacht of hij legaal of illegaal is, geniet medische bijstand. Hoofdzakelijk via de openbare ziekenhuizen. Het is het medisch corps dat beslist over het noodgeval. De factuur komt meestal bij ons OCMW. De openbare ziekenhuizen Sint Pieter en Brugman (nu Iris) worden mede bestuurd door OCMW Brussel.
  • Sociale bijstand en medische kosten kunnen door het OCMW “gerecupereerd” worden via toelagen waarvan het OCMW kan genieten. Er werd echter recent vastgesteld dat de Inspectiediensten bepaalde gedane kosten niet wensen terug te betalen omdat ze volgens hen onder de bevoegdheid van Fedasil vallen. De staat komt evenwel niet tussen in de verhoogde werkings- en personeelskosten.
  • Er lopen wekelijks procedures voor de Arbeidsrechtbank tegen het OCMW die al dan niet in het voordeel van de ene of andere partij beslecht worden. Dat is dus wekelijkse routine en geen bewijs van slecht functioneren zoals sommige media laten verstaan. In sommige gevallen krijgt het OCMW slechts terugbetaling van de toegekende steun op voorwaarde dat ze ervoor veroordeeld werden.
  • Er bestaat vandaag nog steeds een spreidingsplan goedgekeurd door het Parlement maar de regering weigert het toe te passen.
  • OCMW raadsleden zijn verkozen politieke mandatarissen, geen ambtenaren.