Geachte dames en heren,

Geachte Molenbeekenaars, mensen van hier en elders.

Wees welkom op onze 11 juli-viering, in het Karreveld Kasteel, één van de mooiste plaatsen in Molenbeek.

De 11 juli-viering is het uitgelezen moment om stil te staan bij de kleine en grote uitdagingen van onze samenleving. Het moment waarop we tijd kunnen nemen om na te denken over wat we ons aan elkaar, als burgers en mannen en vrouwen van onze tijd, wensen.

Het zijn inderdaad geen gemakkelijke tijden. De negatieve berichten over Molenbeek, Brussel, en Europa bereiken ons dagelijks. Ze nestelen zich in onze hoofden en onze harten. Ze maken ons bang en onzeker over de toekomst, en over de wereld die we zullen achterlaten aan onze kinderen en kleinkinderen.

We zouden voor minder bang worden, en beslissen om ons op te sluiten in onze huizen tot het gevaar geweken is. Maar door onszelf op te sluiten in onze zekerheden en onze angsten, zetten we ook de deur op slot voor hoop, oplossingen en liefde.

Beste mensen,

Onze beschaving is gebaseerd op een lange strijd tegen onrecht, voor meer solidariteit en rechtvaardigheid.

We mogen vandaag terecht trots zijn op onze democratie; De gelijkheid tussen man en vrouw;  De vrede in Europa. Dit hebben we allemaal bereikt door te vechten, door ons niet neer te leggen bij de bestaande situatie, door resoluut te kiezen voor de toekomstige generatie, en door de hand te reiken aan wie minder geluk heeft gehad in het leven.

Mijn oma, bijvoorbeeld, was het jongste kind van vier; haar mama was heel jong weduwe geworden en moest zichzelf beredderen om haar kinderen eten te geven en hen een toekomst te geven. Het waren geen gelukkige tijden. De armoede was groot, de oorlog niet ver. “We hadden niet veel”, vertelt mijn oma vaak, “maar als we iets in overschot hadden, een paar eieren, wat kleren, dan gaven we ze aan wie nog minder had. Klagen deed ik nooit, maar ik had zo graag willen studeren”. Het was de diepste wens van mijn oma dat haar dochters wel konden studeren, wat ook gebeurde. Ze stond te glunderen toen ik mijn universitair diploma had.

Dat is de wijste levensles die ik ooit gekregen heb: nooit klagen, want er zijn er die het veel moeilijker hebben. En bouw zelf aan jouw toekomst door te studeren, te lezen en te volharden.

En als ik vandaag sta ik waar ik sta, dan is dat ook de verdienste van mijn moeder.

Mijn mama is een naoorlogs kind, van de generatie die de gruwel niet had meegemaakt maar die het wel nog kon ruiken en voelen. Een generatie die haar weg zocht in een samenleving getekend door de meer dan 70 miljoen doden van de tweede wereldoorlog, door de Joodse genocide in de concentratiekampen, door de prangende vraag hoe dit allemaal mogelijk was geweest. Een generatie die uiteindelijk vorm moest geven aan het begrip “democratie”, die optimisme als een morele verplichting zag, die alle kansen benutte om zich te bevrijden van stille maar aanvaarde vormen van dominantie, zoals die van de man op de vrouw.

En zo begon de strijd van mijn moeder. Als vrouw in die tijd in Zuid-Italië durfde ze hardop te zeggen dat vrouwen wel een andere rol konden spelen in de samenleving dan die van lieve moeders en echtgenotes. Dat ze moeder en activiste kon zijn. Dat het beste wat ze kon doen was: vechten voor haar kinderen, voor een betere wereld voor iedereen.

Ze werd niet begrepen door haar eigen familie en ook mijn vader kon moeilijk haar strijd aanvaarden.

En zo heb ik een andere belangrijke levensles geleerd: niks komt vanzelf, gevestigde waarden en patronen veranderen betekent een (soms) pijnlijke strijd voeren, omdat het bijna altijd in eerste instantie een strijd is tegen jouw eigen familie, tegen de waarden en normen, de visie op de wereld die je van thuis uit meekrijgt.

Maar vandaag, zoveel jaren later, doe ik mijn hoed af voor mijn moeder, en al die andere vrouwen die samen met haar het gevecht met de hele samenleving en met hun eigen familie zijn aangegaan.

Net zoals ik vandaag mijn hoed af doe voor vele Molenbeekse vrouwen, van alle culturen, leeftijden en origines, die elke dag de kracht vinden om vooruit te kijken, om te repareren wat anderen kapot maken, om voor hun mening uit te komen, om zich te engageren en te blijven geloven in een betere toekomst terwijl anderen de handdoek in de ring gooien. Deze vrouwen bouwen bruggen waar anderen ze afbreken, ze nemen het initiatief om mensen samen te brengen en de vele wonden van onze gemeente te helen.  

Mijn derde levensles voor vandaag: soms is het moeilijk om te herstellen, maar door op zoek te gaan naar wat ons bindt, leggen we een hele weg af.

Beste medeburgers,

Het wordt vaak gezegd dat onze samenleving wordt bedreigd. Maar als er vandaag een gevaar bestaat voor onze Westerse samenleving, dan heet hij hebzucht, eenzaamheid, onverschilligheid. Tegen deze gevaren kunnen we vechten, zoals we het altijd gedaan hebben: in de 19de eeuw hebben we gevochten om de kinderen uit de mijnen te halen;  tijdens de twee wereldoorlogen hebben we gevochten tegen de bezetters; en in deze eeuw hebben de vrouwen gevochten voor hun recht op zelfbeschikking en eigen keuzes.

We willen vandaag altijd meer en altijd sneller; in deze competitie vergeten we niet alleen wie achter blijft maar ook dat we maar één planeet aarde hebben en dat haar ongelooflijke rijkdom niet onbegrensd is. We moeten kiezen voor soberheid, voor een rechtvaardige en duurzame economie, die de grote rijkdom van een kleine groep inperkt en ruimte laat aan de natuur om zich te herbronnen.

Waar eenzaamheid zich nestelt, waar we niet meer omkijken naar wie geen kracht meer heeft, of geen gezondheid, of simpelweg geen geluk, moeten we zaden van solidariteit en mededogen planten. Ze zullen groeien tot sterke bomen die bescherming, gezelschap en menselijke warmte zullen bieden.

En als onverschilligheid ons overspoelt zoals de duizenden migranten die zich dagelijks aan de levensgevaarlijke tocht via zee of woestijn zich wagen, zullen we muren van liefde en betrokkenheid bouwen. Muren die de menselijke waardigheid binnen laten en onze angsten buiten houden.

Beste mensen,

11 juli is voor mij een uitstekend moment om mijn passie, mijn engagement en mijn sterk geloof in wat we allemaal samen kunnen met jullie te delen. Ik hef mijn glas met jullie op de toekomst die we samen zullen bouwen zonder ons verleden en zijn belangrijkste lessen te vergeten. Zonder angst voor wat ons te wachten staat maar met veel liefde in onze hoofden en onze harten.

 

Annalisa Gadaleta

Schepen Nederlandstalige Aangelegenheden Sint-Jans-Molenbeek