Transpersonen mijden vaak openbare toiletten door lastige opmerkingen of vreemde blikken. Bruno De Lille, Brussels parlementslid voor Groen, heeft een resolutie ingediend om daar komaf mee te maken.

“Transpersonen krijgen geregeld te maken met vervelende opmerkingen over hun aanwezigheid in het “foute” hokje, waardoor ze zich er vaak onprettig voelen,” zegt Brussels fractieleider Bruno De Lille. “Dit heeft psychologische gevolgen, zoals een negatief zelfbeeld, maar kan ook lichamelijke ongemakken veroorzaken omdat ze het toiletbezoek uitstellen.”

Problematisch, want uit onderzoek blijkt dat minstens 130.000 Vlamingen zich niet helemaal of helemaal niet thuis voelen in het hokje van hun geboortegeslacht.

De Lille wil aan die groep transpersonen tegemoet komen. Daarom heeft hij in het Brussels Hoofdstedelijk Parlement een voorstel ingediend om “alle toiletten in openbare gebouwen en tijdens openbare evenementen genderneutraal te maken.”

“We kiezen dus niet voor aparte toiletten voor transpersonen omdat dit stigmatiserend kan overkomen”, zegt de volksvertegenwoordiger. “In tegenstelling tot de Vlaamse overheid die momenteel wel voor deze optie kiest; zij stelt toiletten voor personen met een beperking open voor transpersonen. Het risico bestaat dat transpersonen onder maatschappelijke druk dan verplicht worden enkel nog deze toiletten te gebruiken. Dat lijkt mij niet wenselijk.”

De slag om het toilet
Publieke wc’s zijn een soort icoon geworden van de strijd voor meer rechten voor de transgendergemeenschap. In de VS is vorig jaar een heuse juridische wc-slag ontstaan nadat de staat North Carolina een wet invoerde die bepaalde dat transpersonen naar de wc moeten die past bij het geslacht dat op hun geboortecertificaat staat. President Barack Obama mengde zich in het debat. De federale overheid vroeg scholen om iedereen toe te laten tot het toilet naar keuze. Maar twaalf staten sleepten de overheid voor de rechter. Ze claimen dat ze moeten kunnen opleggen wie welk toilet gebruikt ‘om vrouwen en kinderen te beschermen’.

Geslachtsspecifieke toiletten afschaffen, zoals De Lille ook voorstelt, zou discussie en gescheld vermijden. Iedereen zou naar een genderneutraal toilet gaan. Die optie krijgt steeds meer ingang. In onder andere San Francisco en New York zijn de publieke toiletten ondertussen uniseks. Ook Oxford University en steeds meer Nederlandse scholen en gemeenten voorzien in genderneutrale toiletten.

De Lille: “Heel wat onaangepast gedrag tegenover transpersonen komt voort uit onwetendheid. Veel mensen kennen er geen, of denken er geen te kennen, en gedragen zich daardoor onwennig of bang tegenover hen. Om tot een normalisering te komen is het belangrijk dat deze groep zichtbaarder wordt. Door bijvoorbeeld op openbare toiletten systematisch aan te geven dat mensen die mogen gebruiken naargelang hun genderidentiteit maakt men de aanwezigheid van transpersonen op een vanzelfsprekende manier zichtbaar. De overheid heeft een voorbeeldfunctie. Dit is een mooie gelegenheid om alvast op het vlak van gendergelijkheid een voortrekkersrol op te nemen.”