De Gemeenteraad,

Overwegend dat het opruimen van zwerfvuil duur is. Volgens recente cijfers en studies (bv onderzoek door de Intercommunale IOK in 2014) zijn plastic flesjes en blikjes op dit moment verantwoordelijk voor zo’n 40% van het zwerfafval. Dit percentage zal wellicht gelijkaardig zijn in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest of in Jette.

Overwegend dat het achterlaten van plastic flesjes en blikjes zeer nadelig is voor milieu, mens en dier. Veel zwerfvuil belandt via water en wind in zee waar het op grote schaal schade toebrengt aan vissen, vogels en andere zeedieren.

Overwegend dat volgens cijfers van het Agentschap Net Brussel (ANB) de kost voor het opruimen van zwerfvuil in het Brussels gewest geraamd werd op 4.592.000 euro in 2015. Het ABN raamt dat het opruimen van zwerfvuil een gemiddelde kost heeft van 863,90 euro per ton in 2014. In 2016 haalden de gemeentelijke en gewestelijke netheidsdiensten samen minstens 13.000 ton zwerfvuil in het Brussels gewest op, waarvan het ANB alleen al 3.553 ton afval ophaalde. M.a.w. het gaat om een omvangrijk en kostelijk probleem. Ook blijkt uit een studie, in opdracht van OVAM, dat Vlaanderen in 2015 iets meer dan 187 miljoen euro spendeerde aan de strijd tegen zwerfvuil en sluikstort. Dat komt neer op zo’n 29 euro per inwoner. Bovendien lag de hoeveelheid zwerfvuil in 2015 40% hoger dan in 2013. We kunnen stellen dat, wat geldt voor Vlaanderen ook zal gelden voor Brussel. Er zijn ook gelijkaardige cijfers in het Waals Gewest.

Overwegend de inspanningen die onze gemeente al doet om zwerfvuil te bestrijden met openbare vuilnisbakjes, handhavingsacties en bewustmakingscampagnes. Ervaring leert echter dat deze geen structurele resultaten opleveren. We blijven opruimen, het vuil blijft terugkomen, eerder, sneller en meer.

Overwegend dat een bijkomende actie die kan worden ondernomen in de strijd tegen zwerfafval de invoering van statiegeld is. Recent is beslist om proefprojecten met statiegeld in het Waals Gewest en in Antwerpen in te voeren. Ook de Brusselse minister van leefmilieu heeft al aangegeven voorstander te zijn van de invoering van een proefproject van statiegeldsysteem in het Brussels Gewest.

Overwegend dat studies aangeven dat door de invoering van statiegeld de hoeveelheid blikjes en flesjes significant zullen afnemen. Op basis van best beschikbare gegevens concludeerden studies dat de afname rond 70 tot 90% zou liggen. Rekening houdend met bovenstaande tellingen kunnen we concluderen dat bij de invoering van statiegeld het zwerfafval ook in Jette met zo’n 40% zou kunnen afnemen.

Overwegend dat statiegeld op plastic flessen en blikjes werkt bewijzen 37 landen en regio’s waar het al ingevoerd is. Deze landen halen recyclagecijfers voor drankverpakkingen van meer dan 90% en tonen aan dat statiegeldsystemen kostenefficiënt en juridisch solide zijn. In Europa alleen al hebben meer dan 115 miljoen mensen toegang tot een statiegeldsysteem voor PET-flessen en blikjes (bv in Scandinavische landen, Duitsland, Nederland,…). In Europa kiezen steeds meer landen voor statiegeld. Schotland en Malta hebben in september beslist om een statiegeldsysteem in te voeren. De Europese Commissie organiseerde onlangs de eerste stakeholdersbijeenkomst ooit over het onderwerp. In maart 2018 kondigde de regering van Engeland aan een statiegeldsysteem in te gaan voeren voor als plastic, blik en glazen drankverpakkingen.

Overwegend dat het een structurele oplossing is voor zwerfvuil, een duurzaam circulair model voor het beheer van grondstoffen en is bovendien een eerlijke oplossing voor zwerfafval door de kosten weg te halen bij burgers en lokale overheden en te leggen bij het verpakkende bedrijfsleven die er ook de winsten voor hebben opgestreken.

Overwegend dat in het laatste half jaar vijf bevragingen werden gevoerd door o.a. Test Aankoop, over de invoering van statiegeld. 60 tot 80% van de correspondenten toonden zich pro statiegeld.

Overwegend de resolutie die de Belgische senaat heeft goedgekeurd op 24 november 2017 m.b.t. de bescherming van de Noordzee tegen de verontreiniging door marien zwerfvuil waaronder (micro)plastics en de aanbevelingen die de Senaat in dit verband heeft geformuleerd waaronder de invoering over heel België van een statiegeldsysteem voor eenmalige drankverpakkingen

Overwegend dat al meer dan 600 Vlaamse en Nederlandse organisaties, verenigingen, lokale overheden en bedrijven zich hebben aangesloten bij de Statiegeldalliantie, een beweging die ontstaan is in Nederland en daarna met veel succes ook in Vlaanderen wordt gesteund. Onder hen bv. Limburg.net (de Limburgse afvalintercommunale), Test Aankoop, de steden Maastricht, Amsterdam, Gent, Hasselt, de provincie Limburg, talrijke gemeentes enz.  Meer info op https://statiegeldalliantie.org/.

Overwegend dat de partners van de Statiegeldalliantie het volgende vragen:

  • Een structurele oplossing voor de vervuiling van straten, bermen, stranden en zeeën door plastic flessen en blikjes;
  • Een eerlijke oplossing voor zwerfafval door de kosten ervan weg te halen bij de burgers en lokale overheden en het verpakkende bedrijfsleven ervoor verantwoordelijk te maken
  • Een echt duurzaam circulair model voor het beheer van grondstoffen

Overwegend dat de Statiegeldalliantie aan de regeringen van Vlaanderen, Brussel en Wallonië vragen om het statiegeldsysteem in te voeren voor blikjes en grote en kleine plastic flessen in 2018 in heel Belgiê.

Overwegend dat er ook in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vraag is om een gelijkaardig initiatief als de statiegeldalliantie te steunen waarbij de gemeente Jette een voortrekkersrol kan spelen.

Overwegend dat de invoering van een statiegeldsysteem best over heel België moet ingevoerd worden in de 3 gewesten en dat ook de federale overheid via de productnormen een rol zal spelen.

Beslist de gemeenteraad van 25 april 2018 het volgende

  1. De gemeente Jette vraagt aan het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
  • Een structurele oplossing voor de vervuiling van straten, bermen, stranden en zeeën door plastic flessen en blikjes;
  • Een eerlijke oplossing voor zwerfafval door de kosten ervan weg te halen bij de burgers en lokale overheden en het verpakkende bedrijfsleven ervoor verantwoordelijk te maken
  • Een echt duurzaam circulair model voor het beheer van grondstoffen
  1. De gemeente Jette vraagt aan het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, het Vlaams Gewest, het Waals Gewest en de federale overheid om een statiegeldsysteem over heel België voor blikjes en grote en kleine plastic flessen in te voeren
  2. Belast het College ermee deze motie over te maken aan de Brusselse, Waalse, Vlaamse en federale regering.