Statiegeld op blikjes is geen onhandig systeem en het is ook niet nutteloos, zegt Annemie Maes. Maar de industrie heeft liever het pmd-systeem omdat ze daar geld aan verdient.

Drankproducenten, Voka en Unizo willen geen statiegeld invoeren op drankverpakkingen (DS 8 mei). Dat is geen verrassing. Ze herhalen al jaren de mantra dat het huidige inzamelsysteem perfect werkt en dat we moeten sensibiliseren, preventief te werk gaan, faciliteren, handhaven waar nodig, kennis vergaren en samenwerken. Intussen blijft zwerfvuil een groot probleem. Bijna de helft van alle zwerfvuil bestaat uit drankverpakkingen, zo’n 2.200 ton per jaar. De huidige pmd-omhaling alleen is dus blijkbaar niet langer voldoende. Het is tijd dat de sector wakker wordt en vaststelt dat hij zelf in een plastic bubbel vastzit.

Slim trucje

Van alle Europeanen recycleren de Belgen het meest, kloppen drankproducten zich op de borst. Dat klopt. Maar dat hoog recyclage­cijfer bevat een heel assortiment afval, van blikjes tot bouwmaterialen. Het algemene recyclagecijfer verbergt precieze data met een slim statistisch trucje. Dat we beter scoren dan onze buurlanden qua recyclage, betekent niet dat buurlanden ons niets te leren hebben over het inzamelen van plastic flessen en blikjes.

Duitsland, waar pmd-ophaling gecombineerd wordt met statiegeld, zamelt 98,5 procent van alle drankverpakkingen in. Statiegeld en pmd kunnen dus perfect naast elkaar bestaan. Ter vergelijking: in Vlaanderen halen we slechts 70 procent van alle aluminiumblikjes op via selectieve inzameling. Dat statiegeld te ingewikkeld zou zijn voor de Vlaming, is klinkklare onzin. We kennen het systeem al jaar en dag voor glazen flessen. Statiegeld en gewoon sorteren bestaan vredig naast elkaar. En met succes. De recyclagecijfers voor glas zijn overigens een pak beter dan voor pmd.

Statiegeld is ook geen onhandig systeem. Plaats inzamelpunten in scholen of in sportcentra, zoals in Zweden. Heel gemakkelijk en toegankelijk voor jong en oud. Bovendien is het een populair systeem. Waar het statiegeld bestaat, zijn consumenten fan. Dat buurlanden Nederland en Duitsland het statiegeld met zo veel succes gebruiken, haalt het argument onderuit dat we massaal over de grens onze inkopen zouden gaan doen. Alsof de gemiddelde Belg 50 kilometer zou gaan rijden voor een blikje cola. En aangezien enkel Frankrijk geen statiegeldsysteem meer zou kennen, zouden we met zijn allen naar onze zuiderburen moeten rijden om het systeem te ontwijken. Te gek voor woorden.

Er is maar één reden waarom de industrie de huidige pmd-zak als het enige perfecte systeem naar voren blijft schuiven: ze hebben er zelf het meeste baat – lees winst – bij. Investeren ze in Fost Plus, dan doen ze dat om er winst op te maken. Zij recupereren het gesorteerde afval als grondstof voor hun producten. De sorterende consument en de overheid die afval opruimt, doet gratis het werk. De milieu- en netheidsargumenten van de betrokken afvalproducenten zijn niet meer dan een mooie verpakking voor hun echte motivatie. De vraag is naar wie de overheid luistert: de burger of de verpakkings- en distributiesector?

Annemie Maes is Brussels parlementslid voor Groen.

Lees dit opiniestuk ook op destandaard.be: http://www.standaard.be/cnt/dmf20150510_01673232