Interpellatie gemeenteraad 30 september 2009 – Frederic Roekens

Interpellatie van Frederic Roekens, Ecolo-Groen! raadslid, aan het College van Burgemeester en Schepenen betreffende:

Een men’s street in no-mans land?

Historiek van aangekondigd vandalisme

We schrijven begin van het millenium. Er is nog geen sprake van de heraanleg van het Rogierplein maar in Sint-Joost en Schaarbeek beginnen net de wijkcontracten Groenstraat en Brabant-Groen, die de verloederde Brabantwijk moeten opknappen. Na jarenlang gelobby van het terrein vat de gemeente Sint-Joost het plan op om de buurt beter te ontsluiten door één van de sinistere tunnels onder de spoorweg te voorzien van een betere aanleg en een lichtplan. Het plan komt pas op gang wanneer de ontwikkelaars van de Dexiatoren het oppikken als een verlengstuk van hun kantoorproject. Ze herdopen de Brabanttunnel tot Men’s Street, een vernieuwde winkelas die mikt op de heren van standing uit hun eigen geplande kantoren. Met winkels van herenconfectie, verzorging voor de man, enzovoort. De Franse kunstenaar Patrick Rimoux maakt een sjiek ontwerp en in 2007 ligt de tunnel er als nieuw bij. De lichttegels in regenboogkleuren op de brede voetgangerstrook zijn bepaald space. Nu twee jaar later luidt het Rogierwijkcomité de noodklok. Men’s street ligt er troosteloos bij: de winkelruimtes staan leeg, werk van een eenzame kunstenaar in de uitstalramen moet die leemte verdoezelen. De eerste winkels zijn nu in liquidatie. En tot overmaat van ramp hebben vandalen zeker al 19 van de onverwoestbaar geachte lichttegels vernield met een pikhouweel. Het wijkcomité vraagt zich af hoe de gemeente deze zaak wil rechttrekken. De schepen van middenstand van Sint-Joost dacht er enige tijd terug openlijk aan om de tunnel te privatiseren en af te sluiten met hekkens.

Een stedenbouwkundige UFO

De vraag is: valt er nog veel recht te trekken? Kan deze tunnel in plaats van een stedenbouwkundige UFO nog ooit een deel worden van een echte scharnier tussen twee stadsdelen, tussen de Nieuwstraat en de Brabantstraat ? stedenbouwkundigen zien drie voorwaarden om breuken in de stad ook een scharnierfunctie te geven :
Ten eerste moeten de verbindingen verbeteren. De heraanleg van de Brabanttunnel is maar een eerste aanzet. Is er bijvoorbeeld ooit een globaal plan gemaakt van bewegingsstromen tussen de Adolphe Maxlaan en de Brabantwijk ?

Bovendien moet je in de keten van voetgangersverbindingen elke cruciale schakel herinrichten om het geheel aantrekkelijk te maken. Het Lazarusplein, het uiteinde van de tunnel langs de kant van Sint-Joost, is dan een heel belangrijke knoop die er momenteel nog steeds onherbergzaam bij ligt. En natuurlijk is er ook het Rogierplein dat waarschijnlijk tot in 2011 of langer in werf zal liggen. Zolang moeten de voetgangers van de Brabantwijk noodgedwongen over een winderig maanlandschap om de Vijfhoek te bereiken. Dat soort heraanleg- in-schijfjes hypothekeert het project.

Maar met goede verbindingen alleen ben je er nog niet. De sleutel tot succes ligt in de functies die je zulke plekken meegeeft. De activiteiten in de gebouwen aan de straatkant bepalen voor een groot stuk de openbare ruimte want zij lokken mensen. De bedoeling van de mannenwinkels was de werknemers de tunnel in te trekken maar voor bewoners uit den Bas-Fonds of Schaarbeek gaat er geen lokroep van uit. Voor hen blijft de tunnel louter een doorgang. De supermarkt slaat wel aan omdat die gericht is op meerdere types gebruikers. Maar de mannenwinkels spreken duidelijk een te specifiek marktsegment aan zodat de handelaars en klanten wegblijven.

Conclusie

We vragen dus een algemene aanpak om de tunnel nieuw leven in te blazen:

  1. Er moet eindelijk werk gemaakt wordt van het op de zitting van 26 november 2008 door schepen Azzouzi beloofde mobiliteitsplan voor de Noordwijk.
  2. Het Sint-Lazarusplein moet worden heraangelegd zonder nog te wachten op de eventuele plannen van Fortis real estate met het leegstaande kantoorgebouw op het plein zodat er een echte link kan worden gemaakt tussen het Rogierplein en de Brabantstraat. Wat het Rogierplein betreft moet er druk worden uitgeoefend op de bevoegde minister om de geplande werken niet uit te stellen.
  3. Tenslotte moet de Brabanttunnel op de mentale kaart van Brussel wordt gezet. Bewoners, pendelaars en andere gebruikers moeten weten van het bestaan van functies die hen kunnen aantrekken. Dexia moet dus het concept van de men’s street herzien zodat de plek voor klanten en investeerders aantrekkelijker wordt. Bovendien lijken in de Brusselse contact lokaal ingebedde verenigingen met actieve steun van het gemeentebestuur goed geplaatst om er socio-culturele initiatieven uit te bouwen die het bestaan en de identiteit van de tunnel kunnen helpen uitdragen.

Ik dank u alvast voor uw antwoorden.

Frederic Roekens
Gemeenteraadslid Ecolo-Groen!

> Het antwoord van het College: De gemeente heeft aan deximmo, eigenaar van de winkelpanden gevraagd om het commercieel project te herbekijken. Handelszaken die momenteel in de passage 44 (eveneens eigendom van Dexia) zijn ondergebracht zouden alvast kunnen verhuizen naar de Brabanttunnel.

De gemeente wacht op duidelijkheid over de toekomst van het project van Fortis real estate, op een mogelijke onteigening van de onveilige woontoren en de uitbreiding van het hotel op het Lazarusplein om dit plein te kunnen aanpakken. Voorts is er nog het Belirisproject voor de andere tunnel (Noordplein) en het woonproject op de hoek van de Brabantstraat en de Weidestraat.

In elk geval moet worden onderzocht of het leegstaande gebouw eigendom van Fortis in de tussentijd niet kan worden afgebroken.
Wat het mobiliteitsplan betreft zal een studiebureau worden aangesteld om samen met de bewoners een mobiliteitsplan uit te werken voor de wijk.