Nultolerantie zal tijdelijk nodig zijn in Brussel, maar het is geen wondermiddel, waarschuwen Stefaan Van Hecke, Luckas Vander Taelen en Annemie Maes, die een globale aanpak voorstellen.

Onze steden, wijken en straten moeten voor iedereen elke dag opnieuw veilig en aangenaam zijn. Helaas is dat niet overal het geval. In onze hoofdstad loopt een en ander zwaar fout. De criminaliteit moet daarom streng aangepakt worden, met een tijdelijke en gerichte nultolerantie in bepaalde wijken voor bepaalde misdrijven. Maar nultolerantie is niet het wondermiddel waar iedereen op hoopt. Enkel een globale aanpak van de criminaliteit garandeert een blijvend resultaat. Structurele maatregelen die de volledige ‘strafrechtketen’ aanpakken, blijven noodzakelijk. Elk onderdeel van de ketting moet versterkt worden, anders breekt hij, zoals intussen is gebeurd.

Laten we daarom de ketting herstellen door de verschillende schakels structureel te versterken: preventie, de werking van de politiediensten, de opvolging door justitie, de uitvoering van de straffen en de reïntegratie in de maatschappij van veroordeelden.

Preventie

Preventie is en blijft de eerste schakel. Een globaal beleid is nodig voor een arbeidsmarkt die niet discrimineert, forse investeringen in aangepast onderwijs, de verbetering van het woonbeleid en een beter beheer van de publieke ruimte.

Politie

Politietussenkomst is vaak nodig. Maar ook die heeft een belangrijke preventieve taak. Investeren in wijkagenten en basispolitiezorg kan kleine criminaliteit en dus veel wrevel vermijden. Dat deze eerstelijnsagenten in bepaalde buurten niet meer zouden kunnen werken, kan en mag nooit aanvaard worden.

Onvermijdelijk zal de politie ook als ordehandhaver moeten optreden. Brussel heeft nood aan een goed opgeleid, gemotiveerd korps dat de wijken kent, met een sterke leiding die ervoor zorgt dat de politieagenten in alle wijken blijven gaan. Vergeten we niet: de eerste slachtoffers van criminaliteit zijn altijd de omwonenden. Dat zijn vaak mensen die sociaal minder sterk staan en niet de financiële middelen hebben om te verhuizen naar een ‘betere’ wijk of naar de Brusselse Rand.

Naast nabijheid is ook de eenvormigheid in het Brusselse politiebeleid belangrijk. De versnippering in politiezones lijkt nefast voor een goede werking. En de achterstand in de broodnodige aanwervingen moet weggewerkt worden.

Achterliggende criminaliteit aanpakken

Drugstrafiek, illegale autohandel, naaiateliers met zwartwerk en uitbuiting, verboden wapenhandel, prostitutie en mensenhandel verdragen geen pottenkijkers. Daarom willen sommige criminele bazen de politie uit hun wijk houden. Hier keihard tegen optreden is niet alleen een taak voor de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken, maar ook voor de ministers bevoegd voor fiscale controles, economische inspectie en sociale inspectie. De hele federale regering is verantwoordelijk.

Geen misdaad blijft ongestraft

Nultolerantie kan, als het geldt voor bepaalde misdrijven en beperkt in de tijd. Wapenbezit, car- en homejackings, steaming en andere misdrijven moeten zeer streng aangepakt worden. In samenspraak met het parket kunnen bepaalde misdrijven prioriteit krijgen, omdat zij het samenleven ontregelen. Maar laten we toch waakzaam blijven. Nultolerantie is ook een containerbegrip dat gemakkelijk misbruikt wordt. Sommige steden hangen al vol met bewakingscamera’s. Zo wordt preventie omgebogen tot argwaan en wordt elke burger een potentiële misdadiger.

Justitie

Al te vaak worden criminelen opgepakt, maar niet vervolgd. Wie enkele uren na zijn arrestatie weer vrij op straat loopt om opnieuw dezelfde misdrijven te plegen, waant zich straffeloos. Dit is onaanvaardbaar. De regering moet eindelijk werk maken van de broodnodige en grondige hervorming van Justitie. Groen! neemt zijn verantwoordelijkheid op en werkt mee aan het Atomium-overleg. Het is aan de minister van Justitie, Stefaan De Clerck (CD&V), om de meerderheidspartijen op een lijn te krijgen. Vlot klinkende, maar onwerkbare ideeën als ‘night courts’ zijn dan niet nodig. Ze brengen de rechten van de verdediging in gevaar en werken enkel in Amerikaanse tv-series. Het is nu of nooit voor de justitiehervorming.

Strafuitvoering

Daarna is er de strafuitvoering. Ook die loopt al jaren mank. Gevangenisstraffen tot drie jaar worden nauwelijks uitgevoerd. De overbevolking in de gevangenissen is een enorm probleem, dat je niet kunt oplossen door steeds meer gevangenissen te bouwen. Nu al verblijven in onze gevangenissen meer dan 1.000 geïnterneerden die daar niet thuishoren, maar een behandeling nodig hebben. Ook dit moet grondig en structureel aangepakt worden.

Reïntegratie

De laatste stap moet zorgen voor een juiste strafbepaling en een efficiënte reïntegratie. Dat bereik je met een individueel detentieplan voor elke gedetineerde. Dat is al jaren wettelijk geregeld, maar het wordt maar in 5 van de 34 gevangenissen toegepast, en dan nog als proefproject. Als we willen vermijden dat mensen hervallen in de misdaad, moeten ze voorbereid zijn om een nieuwe plaats in de maatschappij kunnen opnemen.

Enkel de hele ketting volstaat

Simpele oplossingen op complexe problemen zijn er niet. Hopelijk is er nu bij alle beleidsmakers op elk niveau een gevoel van dringendheid. Want Brussel is een mooie stad waar het fijn leven is. Brussel verdient beter, niet alleen als de hoofdstad van ons land, maar ook als hoofdstad van Europa. Collega’s politici, laten we samen de hele ketting herstellen.

Stefaan Van Hecke (federaal parlementslid), Annemie Maes (Brussels Parlementslid) en Luckas Van der Taelen (Vlaams Parlementslid).

Dit opiniestuk verscheen in De Standaard van 3 februari. Lees hier het artikel: http://www.standaard.be/cnt/0e2lod3v